Głównym zadaniem każdego muzeum, a więc również naszej placówki, jest gromadzenie pamiątek – określanych ustawowo mianem zabytków – oraz otaczanie ich należytą troską i opieką. Szczególne znaczenie mają dla nas obiekty związane z Rudą Śląską i jej okolicami, będące świadectwem historii i dziedzictwa naszej małej ojczyzny. Jubileuszowa ekspozycja prezentuje reprezentatywny wybór muzealnych skarbów, które na przestrzeni pół wieku trafiły do naszych zbiorów.
Zbiory Muzeum charakteryzuje ogromna różnorodność. Muzealia gromadzone przez 50 lat – początkowo przez pasjonatów i miłośników dziejów Rudy Śląskiej, a następnie przez muzealników i kustoszy – pomagają zachować pamięć o minionych pokoleniach i ważnych wydarzeniach. Stanowią swoisty pamiętnik dziejów naszego miasta i regionu, zapisany nie tylko w dokumentach i fotografiach, lecz także w przedmiotach codziennego użytku.
Na co dzień nie zawsze zdajemy sobie sprawę, jak wiele mogą opowiedzieć pozornie zwyczajne przedmioty: fotografie, dyplomy, dokumenty, pamiątki związane z życiem zawodowym i rodzinnym, elementy stroju, a także wyposażenie mieszkań czy warsztatów rzemieślniczych. Każdy z tych obiektów może być świadectwem przeszłości, pomagającym lepiej ją poznać i zrozumieć.
Dzięki życzliwości i zaangażowaniu wielu osób w naszych zbiorach znalazły się niezwykle ciekawe i rzadkie obiekty muzealne. W ciągu 50 lat działalności rudzkiej placówki zgromadzono niemal 25 tysięcy muzealiów. Niektóre z prezentowanych eksponatów po raz pierwszy opuściły muzealne magazyny, aby stać się częścią tej wyjątkowej, jubileuszowej ekspozycji.
Wystawa została podzielona na bloki tematyczne, co pozwala w uporządkowany sposób zaprezentować różnorodność i bogactwo naszych zbiorów. Jednym z najważniejszych wyznaczników ekspozycji jest proces industrializacji, który w ogromnym stopniu wpłynął na rozwój Rudy Śląskiej i ukształtował jej charakter.
Na szczególną uwagę zasługują prezentowane mapy i sztandary, list Karola Goduli, a także XVII-wieczny dokument na pergaminie. Wyjątkową wartość historyczną mają również pamiątki świadczące o zaangażowaniu mieszkańców w życie zawodowe, społeczne, narodowe i rodzinne. Są one nie tylko materialnymi śladami przeszłości, lecz także świadectwem postaw, wartości i codziennych doświadczeń kolejnych pokoleń rudzkiej społeczności.
Istotnym elementem wystawy są także obrazy, w szczególności dzieła twórców intuicyjnych. Stanowią one bezpośrednią, często niezwykle osobistą interpretację rzeczywistości i minionych wydarzeń, pełniąc zarazem funkcję wizualnego świadectwa historii, kultury oraz ludzkich doświadczeń.
Mamy nadzieję, że zwiedzając jubileuszową wystawę i obcując z poszczególnymi skarbami, będą mieli Państwo przyjemność przenieść się w czasie i symbolicznie „dotknąć” historii. Być może prezentowane obiekty przywołają wspomnienia, skłonią do refleksji, a także pozwolą spojrzeć na znane miejsca i wydarzenia z nowej perspektywy.
„Skarby rudzkiego muzeum” są zatem nie tylko prezentacją najcenniejszych i najciekawszych obiektów z muzealnych zbiorów. To również opowieść o mieście, jego mieszkańcach i przemianach, które przez dziesięciolecia kształtowały Rudę Śląską. Każdy z prezentowanych przedmiotów ma własną historię – razem tworzą one wielowątkową opowieść o naszej małej ojczyźnie.
Mając na uwadze nieustanny rozwój naszej kolekcji, serdecznie zachęcamy Państwa do przekazywania do zbiorów muzealnych rodzinnych i historycznych pamiątek. Każdy taki przedmiot może stać się ważną częścią opowieści o naszym mieście i jego mieszkańcach. Przekazując pamiątki Muzeum, stają się Państwo współtwórcami jego kolekcji, pozostawiają w niej własny ślad, a tym samym – cząstkę historii Rudy Śląskiej.